Монголчуудын ууц тавих ёс

    Монголчуудын бүхэл махан зоогийг зум, их бүхэл,бага хэмээн 3 хувааж болно. Орчин үед Монголчуудын хамгийн их хэрэглэдэг махан зоог нь бага бүхэл мах буюу гэдэс, шийрээс бусад тураг махыг оруулан зассан зоогийг хэлдэг байна. Дайллагын ширээнд махыг тавихдаа уламжлан ирсэн ёс заншлын дагуу тавина. Бүхэл мах тавихад хонь амьд ахуйдаа ямар байснаар нь эрэмблэж урд дор нь хоёр гуяны шаантыг урагш харуулан мөчүүдийг нь хэвтээ байгаа шиг байрлуулан, дээрээс нь ууцаараа бүтээж, хамгийн дээр нь толгойг тавьдаг. Махны эх талыг зочин тийш харуулан засна.

 


Битүүний орой гэрийн эзэн есөн хөндлөнг /толгой, хошуу, хоёр эрүү, хоёр чих, ууцны хоёр тал / хөндөж галдаа өргөдөг. Дараа нь бурхандаа өргөөд гэрт байгаа хүмүүст тарааж өгнө. Ууцыг зайхдаа зүүн гараараа сүвэрдгэн талаас нь барьж, баруун гараараа уг талын намилхайг нимгэн зүсэж доогуур нь оруулан зүүн иалд, мөн нөгөө намилхайг зүсэж баруун талд нь буулгаж тавина. Ууцыг зөвхөн гэрийн эзэн буюу хүндэт зочин эрэгтэй хүн зайдаг уламжлалтай. Ууц мах нь дотроо ёсны ууц, бага ууц гэж ялгавартай засагддаг. Зочиноо дайлахдаа дан ууц тавидаггүй ерөөс ганц мах хүнд өгдөггүй иймээс ууцан дээр дөрвөн өндөр хавиргыг зүсэж өөд өөдөөс нь харуулж намилхай дээр нь тавих ба ууцныхаа баруун дор дал, нөгөө талд нь сээр, хонт шаант зэргийг дагуулан ёс ёсоор нь тавьдаг. Ингэж зассан ууцыг бага ууц хэмээнэ. Харин үүн дээр хамар, чихний дээд угийг шар тосоор чимсэн битүү толгойг нэг шийрний хамтаар нэмж тавьсныг их ёсны ууц гэнэ.

 



 


Share/Bookmark